Door Rineke Daatselaar, docent inkoopmanagement Hanzehogeschool Groningen

Wat was voor jou de reden om een afstudeeropdracht op het gebied van duurzaam inkopen te doen?
Toen ik op zoek ging naar een afstudeeropdracht, had ik voor mezelf twee randvoorwaarden geformuleerd: het onderwerp moest actueel zijn (1) én het moest gericht zijn op inkoopmanagement (2). Ik kwam er al snel achter dat duurzaam inkopen ‘hot’ is in inkoopland. Maar ik had niet verwacht dat het zo’n boeiend en interessant onderwerp zou zijn.

Hoe ben je te werk gegaan?
Nadat ik een onderzoeksvraag  had geformuleerd dook ik in het diepe: er is zo ontzettend véél informatie te vinden over het onderwerp! Ik heb eerst een tijd rondgezwommen om alle hoekjes van het zwembad te ontdekken. Op den duur herkende ik de route, legde ik verbanden en ik heb uiteindelijk mijn zwemdiploma gehaald.

Je hebt zelf een model ontwikkeld. Hoe kwam je ertoe om dit model te ontwikkelen?
Allereerst is duurzaam inkopen een lastige materie waarbij de brei aan informatie over het onderwerp meer vragen oproept dan antwoorden geeft.Tijdens mijn onderzoek kwam ik erachter dat er 2 succesfactoren zijn die heel belangrijk zijn voor het succes van 100% duurzaam inkopen: het toepassen van de door SenterNovem opgestelde duurzaamheidscriteria (1) en het borgen in systemen en procedures (2). Echter, wanneer gekeken wordt naar de ambitie ’100% duurzaam inkopen’ geeft dit een vertekend beeld. Op het eerste gezicht lijkt het alsof de ambitie om ’100%’ duurzaam in te kopen de meest ultieme ambitie is. Maar wanneer je gaat kijken naar wát die ’100%’ inhoudt, komt dit neer op een procedurele kwestie van het 1 op 1 toepassen van duurzaamheidsaspecten die door SenterNovem zijn geformuleerd. Daarbij zijn deze duurzaamheidsaspecten weinig uitdagend waardoor de markt voor duurzame ontwikkeling onvoldoende wordt gestimuleerd. Het advies is dan ook om naast de door SenterNovem opgestelde criteria ook eigen duurzaamheidscriteria te formuleren (100%+), waardoor het duurzaam inkopen verandert van een procedurele kwestie naar een dynamisch proces waarbij de organisatie zélf aan het denken wordt gezet tot de meest duurzame oplossing te komen én waarbij de markt voor duurzame ontwikkeling wordt gestimuleerd.

Hoe werkt het model dat je hebt opgesteld?
Een organisatie kan niet van de ene op de andere dag 100%+ duurzaam kan inkopen; duurzaam inkopen is een groeiproces. Het model Duurzaam Groeien naar Volwassenheid is opgebouwd uit vijf volwassenheidsniveaus: hoe hoger het volwassenheidsniveau, hoe hoger de volwassenheid betreffende duurzaam inkopen binnen een organisatie. Opvallend is dat de 100%-lijn van 100% duurzaam inkopen niet het hoogste volwassenheidsniveau (5) is, maar ligt op volwassenheidsniveau 2. 100% duurzaam inkopen is immers niet ambitieus. Optimaal duurzaam volwassen zijn (niveau 5) betekent in het model ‘Duurzaam Groeien naar Volwassenheid’ dat je naast de criteria die zijn opgesteld door SenterNovem ook eigen duurzaamheidscriteria formuleert, duurzaam inkopen borgt in systemen en continue op zoek bent naar de meest duurzame oplossing. De ambitie begint dus pas bij volwassenheidsniveau 2.

Waar loop je tegenaan bij de implementatie?
Mijn advies is ambitieus en de ‘gap’ tussen advies en de praktijk is groot. ‘Geen tijd!’, is een veel gehoord argument om niet duurzaam in te kopen. Maar het is een kwestie van prioriteiten stellen. Duurzaam inkopen hangt samen een gedragsverandering en het is daarom een gróte uitdaging om de ambitie in de gezette tijd van 4 maanden te realiseren.

Wat kan volgens jou de opleiding nog bijdragen in het voortraject?
Duurzaam inkopen is hot, maar absoluut geen hype en daarom vind ik het een goede zaak dat duurzaam inkopen in het lesprogramma opgenomen wordt. De inkoper moet zich bewust zijn van de invloed die het heeft op de stimulering van duurzame ontwikkeling in de markt. Daarbij moet duurzaam inkopen geen doel op zich zijn, maar een integraal onderdeel in de bedrijfsvoering. In het lesprogramma zou duurzaamheid dan ook integraal moeten worden ingebed. De eerste vraag die gesteld moet worden is: ‘is het daadwerkelijk nodig het werk, levering of dienst aan te schaffen?’ Niet inkopen kan de meest duurzame oplossing zijn. Een goed marktonderzoek is essentieel voor het bepalen van een zo duurzaam mogelijke aanschaf, passend binnen de randvoorwaarden van de organisatie: je kunt als organisatie wel iets hebben bedacht wat duurzaam is, maar wanneer de markt er niet klaar voor is bereikt het niet het gewenste resultaat. Het gaat erom de vraag vanuit de organisatie te koppelen aan de markt. Het onderwijs zou aan deze aspecten aandacht moeten besteden.

Meer info:

Door Lisette Dekker, DHO

Hoe kijkt u aan tegen de wens van de overheid om in 2010 100% duurzaam in te kopen?

Ik vind dit geen realistisch streven, om enkele redenen. Zo betekent die doelstelling van 100% niet dat alles duurzaam moet worden ingekocht. 100% betekent hier: alle producten die binnen de door Senternovem vastgestelde groepen vallen. Daarnaast ben ik bang dat mensen of organisaties er op een oppervlakkige manier mee om zullen gaan, alleen maar om te voldoen aan de opgestelde criteria. Het is echter nodig dat duurzaam inkopen een geïntegreerd onderdeel wordt van het bedrijfsplan en dat we met behulp van deze regeling ons eigenlijke doel bereiken. Dat doel is niet om zo veel mogelijk duurzaam in te kopen maar om dezelfde kwaliteit van leven te houden met minder gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Wel vind ik het een positief gevolg van de regeling dat steeds meer mensen en organisaties nadenken over duurzaam inkopen en er mee bezig zijn. We gaan de goede richting op!

prof. dr. Bart Vos (derde van links) tijdens een van workshops op het Koop de Toekomst symposium

Hoe neemt u duurzaam inkopen op in uw lessen?

Ik begin met een introducerend college over duurzaam inkopen. Voor veel van de jongeren is het nieuw en onbekend waardoor ik het belangrijk vindt om hen eerst kennis te laten maken met het onderwerp. Maar daarnaast is het de bedoeling dat duurzaam inkopen een integraal deel wordt van het onderwijsplan. Het duurzame aspect is ten slotte van belang in het gehele inkoopproces en om jongeren hier goed op voor te bereiden moeten we beginnen met complete integratie in het onderwijs.

Hoe denkt u dat het staat met de integratie van duurzaam inkopen in het hoger onderwijs in het algemeen?

Het hele proces staat nog in de kinderschoenen, ook voor mijn lessen geldt zeker niet dat duurzaam inkopen al perfect geïntegreerd is. Maar ik heb wel het idee dat er een verandering gaande is. Veel van mijn collega’s, ook bij andere instellingen, zijn steeds meer bezig met het duurzame aspect van inkopen.

Wat denkt u dat de beste lesmethodes zijn voor het onderwerp duurzaam inkopen?

Cases zijn bij uitstek geschikt hiervoor omdat ze een beroep doen op het eigen denk- en inbeeldingsvermogen van de jongeren. Door het ze zelf uit te laten zoeken worden ze geprikkeld en gestimuleerd. Het is de bedoeling dat ze voor duurzaam inkopen relevante dilemma’s van verschillende kanten kunnen bekijken en er over kunnen discussiëren. Het gaat bij dit onderwerp namelijk niet alleen om kennis maar ook om vaardigheden en een bepaalde houding. Je kunt natuurlijk altijd zelf een casus maken op basis van een waargebeurde situatie. Dan wordt het echt een praktijkoefening wat nog meer versterkt kan worden door bijvoorbeeld een gastspreker uit te nodigen. Door dergelijk contact met bedrijven of professionals krijgen de jongeren inzicht in hoe het ingewikkelde proces van duurzaam inkopen vorm kan krijgen in de praktijk.

Klik hier voor een online versie van DHO’s themareview ‘Sustainable Procurement’ met de bijdrage Bart Vos

prof. dr. ing. Jacques Reijniers MBA, hoogleraar inkoop en directievoorzitter NIC

Klik hier voor de Power Point presentatie van dhr. Reijniers en klik hier voor de video van de presentatie

Vervolgens komt keynote spreker Dr. Helen Walker van de Warwick Business School aan het woord. Walker is internationaal gelauwerd expert op het gebied van duurzaam inkopen. Zij zegt dat ze de interesse onder studenten in duurzaam inkopen heeft zien toenemen de afgelopen jaren. Dan is het belangrijk om hen een handelingsperspectief te bieden. Hierin spelen “Sustainable Supply Chain Management” te samen met lifecyclemanagement en een multidisciplinaire visie een grote rol. Laat de studenten de keten in kaart brengen met daarin de verschillende stakeholders. Probeer ook zoveel mogelijk in te zetten op het belang van inkoop bij lokale leveranciers.

De zaal luistert aandachtig naar Dr. Helen Walker

Klik hier voor een interview met Dr. Helen Walker in deze nieuwsbrief en voor de links naar de Power Point en video van haar lezing.

Walker’s beschouwing wordt gevolgd door de lezing van prof. dr. Dirk-Jan Kamann, wetenschappelijk directeur GRIP en professor inkoop en supply system management (Rijksuniversiteit Groningen). Hij gaat in op hoe onderwijs en onderzoek op gebied van duurzaam inkopen elkaar kunnen versterken. Het is essentieel dat studenten kritische vragen leren stellen over de inkooppraktijk en het belang van ‘early involvement’ leren doorgronden. De inkoper moet steeds terug naar de basisvraag: waaraan is precies behoefte? Gaat het om bedrijfsauto’s dan is de behoefte wellicht mobiliteit, of het kunnen ontmoeten van anderen. Op het moment dat de keuze voor bedrijfsauto’s al gemaakt is, is de relatief te behalen winst op duurzaamheid beperkt.

prof. dr. Dirk-Jan Kamann heeft een interactieve presentatie met scherpe stellingen

Klik hier voor de Power Point presentatie van dhr. Kamann en klik hier voor de video van zijn lezing

Drs. Jef Wintermans, directeur van de vereniging MODINT, geeft als belangrijkste advies mee om de studenten tijdens de studie de wereld te laten zien zoals deze is. Probeer het kader mee te geven van de complexe context waarin gehandeld moet worden. Dit licht hij onder meer toe met een model waarin het verschil tussen burger en consument tot uitdrukking komt, waar de nuance wordt aangebracht tussen de license to produce, to sell en to operate.

Centraal achterin Drs. Jef Wintermans tijdens een van de workshops

Klik hier voor de Power Point van dhr. Wintermans en klink hier voor zijn video

Drs. Pieternel Boer van DHO heeft in de tussentijd de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek naar de ontwikkeling rondom de integratie van duurzaamheid in het inkooponderwijs. Een van de belangrijke conclusies is dat daar waar duurzaam inkopen in het onderwijs terugkomt dit vaak op initiatief van individuele docenten is. Zij hebben behoefte aan aansprekende voorbeelden en casussen uit het bedrijfsleven om uit te putten en zijn vaak bereid deze met collega’s uit te wisselen. DHO is van plan deze uitwisseling te vergemakkelijken door het bouwen van een online community rondom duurzaam inkopen.

Naast lezingen waren er diverse workshops waarin praktijkcasussen werden behandeld

Na de lezingen werden in twee workshops, een in samenwerking met BECO en Het NIC en een in samenwerking met MODINT casussen uit de praktijk behandeld en gekeken in hoeverre deze geschikt gemaakt kunnen worden voor het onderwijs. DHO heeft in samenwerking met MODINT een casus verder uitontwikkeld voor het onderwijs. Deze casus is hier te downloaden.

De dagvoorzitter besluit de dag door alle vragen die mensen beantwoord had willen zien nog eens op een rijtje te zetten. De combinatie van de behoefte aan casussen, dat de ontwikkelingen zo rap gaan en dat er zoveel vraag is naar kennis en definities, brengt eveneens weer de behoefte in beeld voor een platform voor kennisdeling, interdisciplinariteit, best practises, casussen en meer. Hier ligt in de nabije toekomst dan ook absoluut een rol voor DHO.

Dagvoorzitter Jacques Reijniers verwerkt de vragen die zich tijdens het symposium aandienden. Uit de analyse van de vragen bleek dat er binnen het hoger onderwijs een sterke behoefte is aan casussen en praktijkvoorbeelden

Voor meer informatie, zoals artikelen van de sprekers en de casus voro het onderwijs ontwikkeld door DHO in samenwerking met MODINT, surf naar: http://www.duurzame-inkoper.nl

Door Jeroen Jonkman, DHO

Dr. Helen Walker Warwick University

In uw presentatie wijst u erop dat duurzaam inkopen een proces is waarbij organisaties hun behoefte aan hulpbronnen, werk, goederen en diensten op een dusdanige manier regelen dat het bijdraagt aan het welzijn van de eigen organisatie, maar ook aan dat van de maatschappij en de economie in het algemeen en bovendien zo weinig mogelijk schade berokkent aan het milieu. Kunt u dat toelichten?

Die specifieke definitie waar je naar verwijst is het resultaat van maandenlange discussie en geeft ook maar weer eens aan hoe moeilijk het is om duurzaam inkopen überhaupt in een definitie te vatten. Over het algemeen zou je kunnen zeggen dat duurzaam inkopen een fenomeen is dat past bij een algemene toename van bewustzijn over duurzame ontwikkeling en het feit dat we moeten proberen om manieren te vinden waarmee we in onze eigen behoeftes kunnen voorzien, zonder de behoeftes van toekomstige generaties in gevaar te brengen (zie Brundlandt, red.). Recente kwesties zoals klimaatverandering, en nog recenter de recessie en het discutabele gedrag van banken, wijst op een noodzaak voor een meer duurzame ontwikkeling in de zakenwereld.

Die noodzaak wordt klaarblijkelijk ook gevoeld door onze overheid, die de ambitie gearticuleerd heeft om vanaf 2010 100% duurzaam te gaan inkopen (zie ook interview met prof. dr. ing. Jaques Reijniers MBA in deze nieuwsbrief). Maar hoe zit het met het hoger onderwijs, worden de ‘leiders van onze toekomst’ voldoende geëquipeerd met competenties om duurzaam in te kopen?

Daar zijn wel wat zorgen over. Educatie speelt als vanzelfsprekend een heel belangrijke rol in het bevorderen van duurzaam inkopen. Mijn ervaring in de UK zegt me dat duurzaam inkopen momenteel nog vooral een onderwerp is dat op business schools onder de aandacht wordt gebracht in studies die zich bezig houden met operations management. Meestal komt duurzaam inkopen dan aan de orde in het kader van supply exchange en soms wordt er aandacht aan besteed in cursussen die te maken hebben met Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Doorgaans vormt duurzaam inkopen echter slechts een deel van een cursus. Hoewel studenten aan de University of Warwick in hun hele curriculum geconfronteerd worden met duurzame ontwikkeling, hangt het toch nog heel erg af van de lector en de onderwijsinstelling of studenten uiteindelijk over ‘duurzame competenties’ beschikken. Wat betreft duurzaam inkopen helpen dergelijke ambities als 100% duurzaam inkopen door de overheid denk ik wel. In de UK bestaat de doelstelling dat de overheid in 2009 tot de leidende staten zou moeten behoren wat betreft duurzaam inkopen. Hoe je precies gaat meten of zulke doelstellingen gehaald zijn is een heel moeilijke vraag, maar het stimuleert de markt in ieder geval wel. Overheden zijn big spenders en als zij duurzaam gaan inkopen genereert dat een ripple effect; het heeft effect op de markt en dat is ook belangrijk voor business schools.

U bent als docent betrokken bij het ontwikkelen van onderwijsprogramma’s en als onderzoeker staat u veel in contact met andere (internationale) experts op het gebied van duurzaam inkopen. Heeft u misschien nog goede voorbeelden uit uw eigen praktij, of andere voorbeelden waarvan u kennis hebt, die relevant kunnen zijn voor docenten die hier in Nederland met duurzaam inkopen (willen gaan) werken?

Zelf ben ik momenteel bezig met het ontwikkelen met een masterprogramma over duurzaam inkopen, maar ik ken geen andere initiatieven die daar op lijken. Wel zijn er veel goede voorbeelden en initiatieven op het gebied van duurzaam inkopen in onderwijscurricula die onderdeel uitmaken van bredere programma’s op het gebied van Sustainable Supply Chain Management of, nog breder, Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Ideeën over dit soort initiatieven en voorbeelden die ik waardevol vindt, bespreek ik in mijn presentatie op het symposium ‘Koop de Toekomst’.

Klik hier: voor de Power Point presentatie van Dr. Helen Walker en klik hier voor een video van haar lezing.

Onlangs heeft het College van Bestuur van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) een bijzondere onderzoeksfocus gelegd op het thema Milieu, Energie en Water. Deze lijn is verkozen uit een totaal van acht potentiële primaire programma’s en zal aankomende jaren binnen diverse faculteiten een belangrijk thema worden. Medewerker bij de faculteit techniek Dr. ir. Anton van Bakel, die samen met Tinus Hammink (programma directeur Strategische Verbindingen) en René Tönissen (Directeur Instituut Built Environment) het thema heeft vormgegeven, vertelt over de ambitie om het nu verder te ontwikkelen. “Concreet is het voorstel dat nu gestart gaat worden met het vormgeven van een gezamenlijke profilering rond het thema milieu, energie en water door de HAN, bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en andere onderwijsinstellingen. Parallel daaraan loopt het voornemen om één of meerdere minoren rond deze thema’s te lanceren binnen de brede bachelor ‘Techniek en Samenleving’.” Maar dat is nog maar het begin. Een profilering van de HAN als instituut dat iets bijzonders teweeg kan brengen op het gebied van milieu, energie en water, zou volgens Van Bakel uiteindelijk moeten resulteren in een compleet nieuwe opleiding rond het thema Water.

Vraag en aanbod
Volgens Van Bakel is er geen ontkomen meer aan, water in combinatie met de thema’s milieu en energie is de toekomst. Er is druk van twee kanten: ‘Enerzijds kampen we in Nederland met een structureel tekort aan studenten techniek en aan de andere kant voelen MBO, HBO en WO instellingen de hete adem van bedrijven in hun nek voor nieuwe uitstroom met bèta techniek achtergrond. In het bijzonder is er enorm veel vraag naar waterspecialisten, maar het aanbod is minimaal. Hier ligt hier een opgave voor de HAN.’

Om de kloof tussen vraag en aanbod te dichten is samenwerking een vereiste. Samenwerking met regionale en ook interregionale bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en andere onderwijsinstellingen. ‘Deze samenwerking moet echter worden aangescherpt. Naar mijn gevoel moet de HAN niet te lang meer wachten’, zegt Van Bakel. ‘Door organisaties als Netherlands Water Partnership en programma’s als Human Capital Water is vijf a zes jaar geleden fors geïnvesteerd om water op de kaart te zetten. Die inspanningen zullen over een jaar of drie/vier effecten sorteren. Hier kan de HAN op inspringen, maar dan zijn strategische keuzes die nu gemaakt worden belangrijk.

“Samenwerking zal zich zowel op de vraag als op het aanbod moeten richten. Enerzijds moeten we toekomstige studenten interesseren voor een opleiding rond water, door ze bekend te maken met wat de veelzijdigheid van werken met water kan inhouden. Anderzijds is afstemming met de samenleving en strategische partners noodzakelijk. De HAN moet zich continu afvragen waaraan behoefte is, zowel aan de instroom- als aan de uitstroomkant.”

Mulitidisciplinariteit
Volgens Van Bakel heeft de maatschappij in brede zin behoefte aan milieu-, energie- en waterspecialisten die tussen verschillende maatschappelijke disciplines kunnen opereren. Voor de HAN betekent dit aandacht voor multidisciplinaire samenwerking. Van Bakel: “In mijn aanbeveling in de rapportage rond het haalbaarheidsonderzoek naar de nieuwe HAN opleidingen Water en Vastgoed voor het instituut Built Environment van de facultiet Techniek van de HAN, werd duidelijk dat water als een verbindend thema functioneert. Naast Water in relatie tot milieu en energie ook water en politiek bijvoorbeeld of water en communicatie.”

“Mulitidisciplinariteit is inherent aan het thema water”, zegt Van Bakel. “Je kunt bijvoorbeeld niet zonder de maatschappelijke-, gedrags- of educatieve component bezig zijn met dit thema. Je kunt het ook niet los zien van technologische vraagstukken en niet van economische- of communicatievraagstukken. Water verbindt alle faculteiten met elkaar. Daarbij is de combinatie milieu, energie en water een soort natuurlijke symbiose; die thema’s kun je ook niet los van elkaar zien.”

In de lijn Milieu, Energie en Water komt dus veel bij elkaar. Volgens Van Bakel zou dit in de toekomst meer vorm moeten krijgen in het onderwijsaanbod van de HAN en de positionering hiervan. “Een goed voorbeeld is het sinds enige jaren lopende samenwerkingsinitiatief met Dr. Connell van East Carolina University: WEE CARE” (Water, Energy and Environement Collaboration in Advanced Research and Education). “WEE CARE brengt verschillende onderwijs- en onderzoeksinstellingen (in Europa, VS en China) via e-learning, webconferencing en WEB2.0 applicaties bij elkaar. Tijd- en plaatsonafhankelijk werken studenten en docenten in een digitale leer- en onderzoeksomgeving samen aan duurzaamheidsvraagstukken”.

Nu
Concreet moeten nu eerst studenten worden binnengehaald door middel van een sterke profilering. Van Bakel: “De lijn die nu gekozen is, zal langzaam worden uitbereid naar een, twee, drie thematische minoren. Daarbij zullen de faculteiten Economie en Management; Techniek; Gezondheid, Gedrag en Maatschappij en ook Educatie betrokken worden. Het betekent dat er extra faciliteiten en middelen voor samenwerkingsverbanden en initiatieven rond het thema Milieu, Energie en Water bij deze faculteiten komen.”

Of er in 2012 ook een nieuwe opleiding Water zal staan is nu nog een vraag, daar spelen andere strategische keuzes een bepalende rol bij. Aan Van Bakel zal het niet liggen, wat hem betreft levert de HAN in 2016 zijn eerste breed (milieu- en energie) georiënteerde waterexperts af.

Praat en luister mee!
Oikocredit Nederland organiseert in elke provincie een debat voor iedereen met interesse in deze onderwerpen. Alle aanwezigen bij de provinciale debatten maken kans op een reis naar een microkredietproject en kunnen een gratis debattraining volgen.

M.m.v.: Oud-minister Jan Pronk, Kathleen Ferrier (CDA), Karlien de Ruijter (LLiNK), René Paas (Divosa, oud-voorzitter CNV), Rindert de Groot (MTV Coolpolitics), Hans van Ginkel (ISS), rabbijn Awraham Soetendorp, Ben Knapen (journalist, bestuurder, historicus), Lucia van Westerlaak (FNV), Ralf Bodelier (journalist), Mirjam Vossen (journalist), Stefan Verwer (Lokaal Mondiaal) e.a. De debattour wordt mede mogelijk gemaakt door de NCDO. I.s.m. ABN AMRO, verschillende provincies, Hogeschool INHolland, het Nederlands Debat Instituut, verschillende COSsen, Morgen, e.a.

Kom naar een of meerdere debatten:

di 6 okt: Utrecht Startdebat / do 8 okt: Haarlem / wo 14 okt: Lelystad / do 15 okt: Leeuwarden

di 20 okt: Den Bosch / wo 28 okt: Arnhem / di 3 nov: Maastricht / di 10 nov: Assen /

di 10 nov: Groningen / wo 11 nov: Zwolle / di 17 nov: Rotterdam / wo 18 nov: Middelburg /

do 10 dec: Amsterdam Slotdebat (19:00-21:30 uur)

Tijden provinciale debatten:

15:30-16:00  Ontvangst

16:00-18:00  Debattraining

18:00-18:45  Broodjes

18:45-20:45  Debat (aansluitend drankje)

Wijzigingen voorbehouden.

Meehelpen met de promotie? Verdien 50 euro!
Dat kunnen we goed gebruiken! Stuur deze mail svp door aan vrienden en bekenden! Vraag flyers / posters op via debat@oikocredit.org met vermelding van naam, telefoonnr en postadres. Hartelijk dank.

Voor flyeraars staat een vergoeding van 50 euro ter beschikking; meer informatie bij Dee Timmermans van Oikocredit Nederland.

Informatie en inschrijven:

www.microkrediet.nl/debat

Oikocredit Nederland
030 234 10 69
Postbus 85015
3508 AA  Utrecht
www.oikocredit.org

]]> http://duurzaamhogeronderwijs.wordpress.com/2009/09/14/oikocredit-debattour/feed/ 0 duurzaamhogeronderwijs http://duurzaamhogeronderwijs.wordpress.com/2009/09/09/best-practice-globalminded-en-water4life/ http://duurzaamhogeronderwijs.wordpress.com/2009/09/09/best-practice-globalminded-en-water4life/#comments Wed, 09 Sep 2009 10:48:48 +0000 duurzaamhogeronderwijs http://duurzaamhogeronderwijs.wordpress.com/?p=368 ]]> Globalminded
Het Global Minded programma van Enviu en Alice O probeert duurzaamheid op een eigentijdse manier onder de aandacht van studenten te brengen. Dit gebeurt door midel van het aanbieden van bedrijfopdrachten in competitievorm, businesscases, workshops en debatten. Globalminded richt zich op zowel HBO als WO studenten.

Op deze manier willen Enviu en Alice O studenten inspireren zich in te zetten voor een betere wereld. Tegelijkertijd worden de kennis en netwerken van studenten toegankelijk gemaakt voor ondernemers en bedrijven die zich met hun activiteiten voor hetzelfde doel inzetten. Global Minded is een interactief platform van studenten, ondernemers en jonge professionals die samenwerken aan uitdagende business- en duurzaamheidsvraagstukken.

Businesscases
Binnen het Globalminded programma ontwikkelt Alice O businesscases rond concrete vraagstukken en initiatieven, gericht op het  HBO. Alle cases zijn tot stand gekomen in samenwerking met bedrijven en organisaties die actief ondernemen in ontwikkelingslanden, of bedrijvigheid in ontwikkelingslanden stimuleren.

De cases geven studenten in het hoger onderwijs inzicht in het belang van duurzaam internationaal ondernemerschap. Studenten komen in aanraking met mondiale thema’s als globalisering, good governance en het ondernemersklimaat en de sociaal-economische ontwikkeling in ontwikkelingslanden. Daarnaast werken studenten aan bedrijfskundige competenties. Uiteraard staat in elke case maatschappelijk verantwoord ondernemen in een duurzame en internationale context centraal.

Elke case heeft, afhankelijk van het aantal vragen dat men de studenten laat uitwerken, een variatie in studiebelasting van 1 tot 5 ECTS. Ze zijn zowel in het Nederlands als in het Engels beschikbaar. Alle cases zijn, na registratie, gratis beschikbaar via www.globalminded.nl, en zijn te vinden onder ‘business assignments Alice O’.

In totaal zijn er acht cases ontwikkeld. De onderwerpen lopen uiteen van de outsourcing van de productie van een Nederlands bedrijf naar Mexico tot de bankensector in ontwikkelingslanden. De meest recente case verscheen in september 2009 en kwam tot stand in samenwerking met Cordaid. Deze case richt zich op de mogelijkheden van microkrediet in post-crisis gebieden. Alice O streeft ernaar elk jaar tenminste één nieuwe businesscase te ontwikkelen.

Water4Life
De case rond Water4Life werd ontwikkeld in 2006. Centraal in de case staat de ontwikkeling van het project Water4Life door de Nederlandse multinational DSM. DSM is wereldwijd (in vijftig landen) actief op het gebied van producten voor de voedingsindustrie en de farmaceutische industrie, hoogwaardige materialen en industriële chemicaliën. DSM hecht in haar bedrijfsvoering sterk aan maatschappelijk verantwoord ondernemen, en geeft daarbinnen onder andere medewerkers de kans om hieraan een bijdrage te leveren.

Dit resulteerde onder andere in de ontwikkeling van Water4Life, dat in 2002 het winnende idee was voor de prijsvraag ‘sharing our dreams, sharing our talents’, die DSM had uitgeschreven voor haar honderdjarig bestaan. Water4Life biedt een goedkoop waterfilter, om zo een bijdrage te leveren aan het tekort aan schoon drinkwater in veel landen. Water4Life is in India tegen een lage prijs op de markt gebracht. Het product is ook na de tsunami ingezet, om de getroffen bevolking van schoon drinkwater te voorzien. Meer dan 600.000 Water4Life waterfilters werden toen verstrekt.

Met de case rond Water4Life gaan studenten op de achterliggende redenen voor DSM om het product te ontwikkelen; waarom besteedt deze multinational aandacht aan maatschappelijk verantwoord ondernemen en hoe wordt daar vorm aan gegeven. Ook krijgen ze inzicht in de totstandkoming van het product, de betrokken stakeholders, de benodigde technische vereisten en het proces van oorspronkelijk idee tot eindresultaat. Er is tot slot ook aandacht voor achterliggende theorieen van MVO en de situatie in het gebied waar Water4Life op de markt wordt gebracht.

Met de informatie uit de case gaan de studenten zelf aan de slag door middel van een aantal opdrachten. Er zijn een aantal praktische verwerkingsvragen rond de case, en twee uitgebreidere opdrachten waarin de studenten zelf onderzoek doen. Rond Water4Life onderzoeken de studenten nieuwe afzetmogelijkheden voor Water4Life naast de markt in India. Ze voeren een landenanalyse uit, waarin ze een globaal beeld van tien landen en een meer gedetailleerd beeld van drie landen schetsen en een keuze maken voor het land waar Water4Life volgens hen zou op de markt zou moeten worden gebracht. Na de keuze voor het land stellen de studenten een ondernemersplan op. Uit het ondernemersplan wordt duidelijk voor welk type bedrijf er is gekozen en welke andere bedrijven of organisaties een rol spelen bij de productie en het op de markt brengen van Water4life.

De Water4Life case biedt studenten inzicht in de factoren die voor een multinational als DSM allemaal komen kijken bij maatschappelijk verantwoord ondernemen in een internationale context. Met de case hoopt Alice O bij te dragen aan bewustwording en praktische kennis rond duurzaam internationaal ondernemen onder studenten.

Meer informatie

Voor meer informatie over deze en andere cases of over het GlobalMinded programma, kijk op: www.globalminded.nl of stuur een email aanDaniël van Middelkoop: d.vanmiddelkoop@aliceo.nl

Alice O

Oostenburgervoorstraat 90
1018 MR Amsterdam
020 6204815
alice@aliceo.nl

Wil jij jouw ambitie en expertise inzetten om het lokale bedrijfsleven in ontwikkelingslanden een boost te geven? Stel dan een team van 2-4 studenten samen en doe mee aan de BiD Student Challenge.

Jouw team krijgt op 1 oktober tijdens de kick-off op de Amsterdamse Zuidas concrete vragen voorgelegd van ondernemers uit ontwikkelingslanden via het BiD Network. Tussen 1 oktober en 19 november ga je samen met professionals van KPMG en ABN AMRO aan de slag om deze vragen te beantwoorden.

Ga jij de uitdaging aan? Meld je dan voor 24 speptember 2009 aan via www.moveyourworld.nl/bidstudent, overtuig op 19 november de professionele jury van jouw unieke oplossing, en win een duurzame stage bij KPMG, ABN AMRO of via AIESEC.

De Battle
De MillenniumBattle betrekt studenten uit verschillende disciplines bij internationale ontwikkelingsamenwerking en de millenniumdoelen. De studenten zullen in teams in 4 maanden, 4 cases oplossen die in het teken staan van deze millenniumdoelen. Op 18 oktober wordt de eerste van de vier cases bekend gemaakt tijdens de kick-off in het Lux theater in Nijmegen. Deze dag zal in het teken staan van millenniumdoel 2, in 2015 gaan alle jongens en meisjes naar school. Elke case wordt ingeleid met een debat onder leiding van Victoria Koblenko. Op deze bijeenkomsten krijgen de studenten de gelegenheid zich te verdiepen in het thema. Experts van uiteenlopende commerciële en charitatieve organisaties geven de juiste input zodat studenten innovatieve, creatieve of juist praktische ideeën kunnen bedenken.

Finale

Op 29 januari 2010 presenteren de teams hun laatste case live aan de jury in De Grolsch Veste in Enschede. Het winnende team krijgt, behalve een studiereis naar Afrika, ook een plek in De Derde Kamer 2009, het schaduwparlement voor ontwikkelingssamenwerking, waar ze een jaar lang werken aan voorstellen over internationale samenwerking. Zo kunnen ze in de praktijk vorm geven aan de ideeën die ze ontwikkeld hebben tijdens de MillenniumBattle.

Wil jij meestrijden in de MillenniumBattle? Schrijf je dan nu als team in (2-4 personen), op www.millenniumbattle.nl.

Meer informatie is te vinden op www.millenniumbattle.nl. Ook kunt u contact

opnemen met Jeroen van der Zant van NCDO, 020- 5688748 of j.vd.zant@ncdo.nl.

Het is mogelijk in contact te komen met deelnemende studenten van verschillende studies of uit verschillende steden. Hierin bemiddelen we graag. Als u dit wilt, kunt u contact opnemen met Ramona Da Cruz Lopes: 020-419 98 40 of een mail sturen naar info@millenniumbattle.nl.

Ook kunnen we u in contact brengen met Victoria Koblenko, die als host van de MillenniumBattle graag een toelichting geeft.

Naam: J.A. (Jacko) van Ast
Geboortedatum: 25-10-1961
Expertise: Institutionele aspecten van milieu- en waterbeheer

Jacko van Ast deed na zijn afstuderen (1986, Nederlands Recht) als bedrijfs- en milieujurist bij de faculteit Milieukunde van de Erasmus Universiteit onderzoek naar financiering van waterbeheer. Als onderzoeker hield hij zich naast financiële milieubeleidsinstrumenten ook bezig met onderwerpen als milieuvergunningen, gedoogbeleid, handhaving milieurecht, beleidsevaluatie en nationaal en internationaal milieu- en waterbeheer.

In 2000 promoveerde Van Ast op een proefschrift over interactief watermanagement in grensoverschrijdende riviersystemen. Van Ast: “Uitgangspunt voor het onderzoek was de vraag hoe te komen tot een gemeenschappelijk beheer van de Schelde. De Nederlandse overheid vroeg me te bekijken hoe in het buitenland wordt omgegaan met gemeenschappelijk rivierbeheer. Voor mijn onderzoek ben ik in onder andere in Polen, Zuid-Afrika en Amerika terecht gekomen”.

In zijn werk heeft Van Ast veel ervaring opgedaan met het werken in multidisciplinaire teams om de complexe processen van institutionele veranderingen aan te pakken. Daarnaast heeft hij, als senior onderzoeker, gepubliceerd over beleidseffecten van internationaal watermanagement en milieukunde.

Van Ast doceerde tot voor kort aan het Erasmus Centre for Sustainability and Management (ESM), in diverse bachelor- en masterprogramma’s. Daarbij was veel aandacht voor het multidisciplinaire aspect. Van Ast: “Helaas is ESM onlangs opgeheven als zelfstandige eenheid. Te weinig animo voor het onderwijs was de hoofdreden. Bij alle initiatieven die ontplooid zijn rond multidisciplinaire programma’s van Milieukunde zagen we hetzelfde patroon: minimale belangstelling van studenten. We hebben werkelijk alles geprobeerd om studenten te interesseren voor duurzaamheidsvakken die door milieukunde werden aangeboden, maar het lukte maar niet”. En dit ondanks het feit dat studenten die wel deelnamen zeer enthousiast waren over de interfacultaire onderwijsprojecten.

Mede doordat milieukunde en duurzaamheidsvraagstukken zijn opgegaan in de snel groeiende opleiding bestuurskunde is een nieuw onderzoekscentrum geboren: Governance of Complex Systems (GOCS). Van Ast heeft wel een andere rol dan bij Milieukunde. Hij houdt zich minder met onderwijs rond watermanagement bezig, maar is vooral als onderzoeker betrokken bij watermanagement gerelateerde projecten. Zo werkt hij voor de Technische Untiversiteit Delft in een project over overstromingsbeheer waarbij de percepties op overstromingsrisico’s bij bestuurders onderzocht worden en kijkt hij naar watersystemen als common pool resources (CPR). Een CPR is een hulpbron  die in gemeenschappelijk gebruik is. Het gaat er om instituties te ontwikkelen die erin slagen collectieve goederen als milieu, de lucht, de wereldzeeën, het water, et cetera duurzaam te beheren.

]]> http://duurzaamhogeronderwijs.wordpress.com/2009/08/31/dho-lid-in-de-schijnwerper-mr-dr-jacko-van-ast/feed/ 0 duurzaamhogeronderwijs RTEmagicC_Ast_visitekaartje-90797_01.jpg